114 teknopark, 12.800+ girişim (Nisan 2026)
Kuruluş Hikâyesi
Adından dışarı doğru yazıldı: üç çapa, Boğaz, neden şimdi, nasıl, kime ne vaat eder.
Tek çapalı gemi rüzgârla döner. İki çapalı gemi akıntıyla sallanır. Üç çapalı gemi durur; fırtınada bile olduğu yerde kalır.
Tri-Anchor Partners bu basit denizcilik bilgisinden adını alır. Üç kıtaya üç çapa atmış, Boğaz'da demirlemiş bir gemi.
Birinci çapa Batı'ya atılır: sermaye, yönetişim ve pazar. Dört kıtada yatırım yapan, itibarını fon mimarisinden alan bir küresel ortağın yapısı.
İkinci çapa Doğu'ya atılır: üretim ve mühendislik. Fikri altı ayda seri ürüne çeviren tedarik zinciri; milyonlarca kullanıcıya yazılım yetiştiren ölçek.
Üçüncü çapa Körfez'e atılır: talep ve sermaye. Kendi dönüşüm programları için Batı uyumlu, Doğu maliyetli ürün arayan ülkeler ve bu ürünlerin üretildiği yere erken girmek isteyen yatırımcılar.
Geminin kendisi Türkiye'dedir. Üç çapanın halatları burada düğümlenir.
Neden Boğaz
Boğaz iki kıtayı ayırmaz; birleştirir. Yüzyıllardır Doğu'nun malı Batı'ya, Batı'nın sermayesi Doğu'ya buradan geçti. Ticaret yolları değişti, gemiler değişti, ama coğrafya değişmedi: Avrupa'nın, Asya'nın ve Orta Doğu'nun birbirine en yakın olduğu yer hâlâ burası.
Bugün Boğaz'dan geçmesi gereken şey mal değil, dönüşüm. Doğu'da üretilip Batı'da satılabilecek, Körfez'in talep ettiği, ama üçünün de tek başına üretemediği bir şey: güvenilir, sertifikalı, yerli katma değerli fiziksel yapay zekâ ürünü. Çin üretir ama Batı'ya satamaz. Hindistan yazar ama farklılaşamaz. Batı alır ama üretemez. Körfez ister ama kimden alacağını bilmez.
Türkiye, dördünün de eksiğini tamamlayan tek liman: NATO üyesi, Gümrük Birliği içinde, Körfez'le akraba, Asya'yla komşu, üretim kültürü otuz yıllık, mühendisi genç ve çok.
Neden şimdi
Türkiye'de sermaye sorunu yok. Devlet ileri teknoloji üretimine çok yıllı taahhüt verdi, teşvik çerçevesi hazır, her yıl yüz binlerce mühendis mezun oluyor.
Yirmi yıldır eksik olan tek şey, Ar-Ge'yi ürüne çeviren disiplin. Yüzlerce teknopark, binlerce kamu destekli proje, prototip aşamasında bekleyen sayısız fikir var. Ürün az, çünkü ürün çıkarmış, sahaya indirmiş, ihracata taşımış operatör az. Hoca var, usta yok.
Buraya gelen küresel sermaye bu boşluğa hiç dokunmadı. Olgun şirket aldı, büyüttü, sattı. Çalıştı; ama dar bir havuzda, aynı otuz şirketin peşinde.
Tri-Anchor Partners kimsenin yapmadığını yapmak için kurulur: ürünü çıkmamış olanı ürüne çevirmek, ürünü üç pazara taşımak ve bunu yaparken ustayı Türkiye'de yetiştirmek.
Nasıl
Tri-Anchor Partners bir fon değil, bir platform sponsorudur. Türkiye'de Bosphorus Hub'ı kurar: havuzları, operatörleri, ülkeleri ve yatırımcıları tek noktada toplayan varlık yönetim şirketi. Bosphorus Hub'ın ilk havuzu Bosphorus Valley Fund'dır: Doğu'nun ürettiğini, Batı'nın aldığını, Türkiye'nin birleştirdiği vadi.
Üç ilke:
Getiri satın alınmaz, üretilir. Giriş noktası piyasa değerlemesi değil, ürünleştirme maliyetidir. Kamu hibesiyle prototipe gelmiş proje alınır, operatör katmanıyla ürüne çevrilir, ürün şirketi çarpanıyla çıkılır.
Çapa önce. Küresel ortak ve bir kalkınma finansmanı kuruluşu imzalamadan yerel sermaye açılmaz. Yerel sermaye küreselin peşinden gelir, önünden değil. Mentor kurulu tavsiye vermez; fona bilet koyar.
Her şirket üç pazar için doğar. Portföydeki hiçbir ürün tek alıcıya bağımlı tasarlanmaz. Körfez ve Asya, Batı, Türkiye: üç çıkış kapısı, üç çarpan.
Kime ne vaat eder
Türkiye'ye: Devletin kaynağını ürüne çeviren, şimdiye kadar eksik olan katmanı. Ürünleştirilen proje, yetişen usta, nitelikli iş, ihracata çıkan Türkiye menşeli ürün.
Küresel ortağa: Haritasındaki son boşluğu, fon mimarisi itibarını sınayacağı bir platformla doldurmak. Asya portföyüne Batı kapısı, Avrupa portföyüne üretim üssü, Körfez ofisine ilk somut araç.
Körfez'e ve bölgeye: Aradığı ürünün kaynağı ve o kaynağa erken giriş.
Yatırımcıya: Değerleme farkından değil, dönüşümden gelen getiri. Etki bir rapor kalemi değil, getirinin mekanizmasıdır: usta yetiştiren platform ürün çıkarır; ürün çıkaran platform getiri üretir.
Üç ülke, üç eksik, üç fazla
Çapaların neden tam bu üç yere atıldığını sayılar anlatır.
Her birinin fazlası, diğerinin eksiği
Hiçbir ülke bunu tek başına yapamaz; her birinin eksiği kendi sınırları içinde bulunmaz. Üç çapa bu yüzden üçtür.
Üç ülke yan yana durunca tablo kendi kendini okur: her birinin fazlası diğerinin eksiğidir.
Çin yılda yarım trilyon dolarlık Ar-Ge'yi ürüne çevirmeyi biliyor; ama ürettiğini Batı'ya satamıyor, yabancı sermaye kapıdan çıkıyor. Türkiye'nin fazlası tam bu: Batı'ya açık kapı, NATO uyumlu menşe, Gümrük Birliği içinde üretim.
Hindistan yılda on milyar dolarlık sermaye çekiyor ve yatırımcıları açıkça söylüyor: sorun para değil, yetenek. Türkiye'nin fazlası tam bu: kamu parasıyla doğrulanmış prototipler, genç mühendis tabanı, savunma sanayinden çıkmış sistem mühendisliği. Hindistan'ın fazlası ise Türkiye'nin eksiği: ölçeklenen yazılım, küresel müşteri operasyonu, ve yerli sermayenin kendi başına taşıdığı bir halka arz pazarı.
Türkiye yılda yirmi milyar dolarlık Ar-Ge'ye karşılık bir milyar dolarlık girişim sermayesi görüyor; eksiği yapı ve çıkış. Bu ikisi Batı'nın fazlası: fon mimarisi ve dünyanın en derin sermaye piyasası.
Tri-Anchor Partners bu üç eksiği birbirinin fazlasıyla kapatan yapıdır. Çin'in üretim hızı Türkiye üzerinden Batı'ya gider; Hindistan'ın ölçeği Türkiye'nin derin teknolojisine biner; Batı'nın sermayesi ve operatörü Türkiye'nin dipte duran yükünü ürüne çevirir. Hiçbir ülke bunu tek başına yapamaz; çünkü her birinin eksiği, kendi sınırları içinde bulunmaz.
Üç çapa bu yüzden üçtür.
Batığı görenler
Türkiye bu batığa on yıldır tek dalgıçla iniyor. 2015'te Avrupa Yatırım Fonu'nun çapa olduğu 30 milyon Euro'luk ilk teknoloji transfer fonu kuruldu; bir büyük holding 2010'dan beri üniversite patentlerini lisanslıyor; kamu fonları ve vakıflar yirmi yıldır yerli LP olarak duruyor. Görenler var.
Olmayan şey, üçünü aynı anda taşıyan bir yapı: dış çapa sermayesiyle ölçek, sözleşmeli operatör katmanı ve üç pazara çıkış mimarisi. Bugüne kadar kazanlar bizim rakibimiz değil; akış ortağımız, eş-yatırımcımız ve yerli LP'lerimizdir. Tri-Anchor Partners tek dalgıcı kurtarma filosuna çevirmek için kurulur.
Adın sözü
Üç çapa bir söz verir: bu gemi rüzgârla dönmez, akıntıyla sallanmaz. Siyasi rüzgâr, kur akıntısı, tedarik zinciri fırtınası gelir geçer; üç kıtaya demirlemiş gemi yerinde kalır.
Boğaz'da duran, üç kıtaya bağlı, Türkiye'nin insanıyla çalışan bir platform.
Tri-Anchor Partners.
Bu belge kuruluş hikâyesidir; yapının hukuki, mali ve düzenleyici tasarımı için uzman danışmanlık gerekir.
Yapı ve Para Akışı
Kim sahip, kim sorumlu, kim yönetir. Yatırımcı üç soruya üç ayrı cevap ister; üçü aynı cebe girerse yatırımcı girmez.
Yatırımcı çeki TAP'a değil, fona yazılır. Yatırımcının parası sponsorun bilançosundan geçmez.
- Küresel ortak ve kurucular Tri-Anchor Partners'a sermaye koyar.
- TAP bu sermayeyle Türkiye'de Bosphorus Hub'ı kurar (çoğunluk hisse).
- TAP fona kendi çapa taahhüdünü yapar.
Bu para şirketleri kurar, fonu değil.
- Yatırımcılar doğrudan Blue Valley Fund I'e taahhüt verir; sözleşme (LPA, subscription) yatırımcı ile fon arasındadır.
- Fonun genel ortağı GP, TAP'ın kontrolündeki ayrı tüzel kişiliktir; yasal sorumluluğu GP taşır.
- Fon parayı Türkiye'deki portföy şirketlerine yatırır; Bosphorus Hub'a değil.
Bosphorus Hub fonu yönetir; karşılığında yönetim ücreti ve performans payı alır.
| Kim | Nereye para koyar | Karşılığında ne alır |
|---|---|---|
| Küresel ortak + kurucular | TAP (sermaye) | TAP hissesi; TAP üzerinden Bosphorus Hub hissesi |
| Tri-Anchor Partners | Bosphorus Hub (sermaye) + Blue Valley Fund (çapa taahhüdü) | Hub çoğunluk hissesi + fon payı |
| Yabancı LP'ler | Blue Valley Fund I, yurt dışı ana fon | Fon payı |
| Türk nitelikli yatırımcılar | Yerli GSYF → ana fona yatırır | GSYF payı |
| Blue Valley Fund I | Türkiye'deki portföy şirketleri | Şirket hisseleri |
| Bosphorus Hub | Para koymaz; yönetir | Yönetim ücreti + performans payı |
Tek cümle: Yatırımcı taahhüdünü Blue Valley Fund I'e verir, sözleşmeyi fonun GP'siyle imzalar, GP'yi TAP kontrol eder, fonu Bosphorus Hub yönetir, fon Türkiye'deki şirketlere yatırım yapar.
Neden ayrı: Yatırımcı parası sponsorun bilançosundan geçerse sponsor bir yatırım şirketine dönüşür; ABD'de ayrı ve ağır bir düzenleme rejimine girer, yatırımcının parası ile sponsorun parası karışır ve hiçbir kurumsal LP buna imza atmaz.
Fonun hangi ülkede kurulacağı (Delaware, Cayman, Lüksemburg) ve yerli GSYF bağlantısı vergi ve sermaye piyasası danışmanlarının işidir; bu sayfa mimariyi gösterir, hukuki tasarımı değil.
Batık Hazine
Türkiye'nin atıl Ar-Ge havuzu: haritalı, sayılı, dipte. Yük, yükün değeri, dalış zorluğu, şansın büyüklüğü ve çapa noktaları. Kurtarma ekibi gözüyle, rakamların diliyle.
Araştırmaya giren para, ürüne giden para. Türkiye, 2024–2025.
Açık 14 ila 30 kat. İki saygın kaynağın aynı yıl için birbirinin iki katı rakam vermesi, pazarın ne kadar ince olduğunun kanıtı: birkaç işlem toplamı belirliyor. Kaynak: TÜİK 2024; KPMG & 212 2025; StartupCentrum 2025.
Türkiye her yıl yaklaşık 20 milyar dolar Ar-Ge harcaması yapıyor. Aynı ülkede 2025'te girişimlere giden para, en dar sayımla 622 milyon dolar (StartupCentrum, 359 tur), en geniş sayımla 1,4 milyar dolar (KPMG & 212, 360 işlem, satın almalar dahil). Araştırmaya giren her 30 doların karşılığında ürüne en iyi ihtimalle 2 dolar, en kötü ihtimalle 1 dolar gidiyor.
İki sayım arasındaki fark bile bir şey söylüyor: pazar o kadar ince ki, birkaç büyük işlemin dahil edilip edilmemesi toplamı ikiye katlıyor. 20 milyar dolarlık bir Ar-Ge makinesinin çıkış kapısı, tanımına göre 600 milyon ile 1,4 milyar arasında gidip gelen bir delik.
Bu oran bir anomalidir. Dünyanın hiçbir olgun ekosisteminde araştırmaya giren para ile ürüne giden para arasında bu kadar açık yoktur. Açığın olduğu yerde ya para boşa gidiyordur ya da birikiyordur. Türkiye'de ikincisi oluyor: 114 teknoparkta 12.800'den fazla girişim, 1.363 Ar-Ge merkezi, yılda 10.000'i aşan yerli patent başvurusu, kamu desteğiyle tamamlanmış on binlerce proje; ve bunların karşısında yılda 360 yatırım turu.
Patentli teknoloji girişimlerinin yalnızca yüzde 17'si hayatında bir kez yatırım almış. Geri kalan yüzde 83, araştırması yapılmış, patenti alınmış, ürünü çıkmamış; "başarıyla tamamlandı" raporuyla kapanıp dibe inmiş yük.
Biz bu batığa kurtarma ekibi gözüyle bakıyoruz: yük ne kadar, değeri ne, dalışı ne kadar zor, kimse neden çıkarmamış ve biz nereye demir atacağız.
I. YÜK: YÜZEYDE GÖRÜNEN
Görünen, sayılabilen, adresi olan varlıklar.
| Varlık | Büyüklük | Kaynak |
|---|---|---|
| Teknoloji Geliştirme Bölgesi (teknopark) | 114 aktif bölge, 47+ ilde | Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Nisan 2026 |
| Teknoparklarda faaliyet gösteren girişim | 12.800+ | Bakan açıklaması, Nisan 2026 |
| Bunların içinde kuluçka firması | ~3.000 | Bakanlık TGB istatistikleri, Ağustos 2024 |
| Akademisyen ortaklı firma | ~2.100 | Aynı kaynak |
| Yabancı veya yabancı ortaklı firma | ~485 | Aynı kaynak |
| Özel sektör Ar-Ge merkezi | 1.363 aktif, 58 ilde; 2025'te 80 yeni belge | Bakanlık 2025 Faaliyet Raporu |
| Tam zamanlı Ar-Ge insan kaynağı | ~310.000 | Cumhurbaşkanlığı açıklaması, 2025 |
| Yıllık yerli patent başvurusu | 10.186 (2024); 2002'de 414 idi | TÜRKPATENT |
| Yıllık yerli faydalı model başvurusu | 3.065 (2024) | TÜRKPATENT |
| Üniversite kaynaklı patent/faydalı model | 1.640 başvuru, 148 farklı üniversite (2024) | TÜRKPATENT |
| En az bir patenti olan teknoloji girişimi | 1.347 girişim, 3.065 başvuru | Patent Effect, Türkiye Patent Raporu 2024 |
Okuma: Yük büyük ve haritalanmış. Her varlığın bir adresi, bir sicil numarası, çoğunun bir kamu destek dosyası var. Bu, çoğu gelişmekte olan pazardan farklı bir durum: Türkiye'de Ar-Ge görünmez değil, kayıtlı ve sayılı. Denizcilik terimiyle, batığın haritası devlet tarafından çıkarılmış ve kamuya açık.
II. YÜK: DİPTE DURAN
Görünmeyen ama kanıtlanmış varlıklar: tamamlanmış, ürüne dönmemiş projeler.
| Gösterge | Büyüklük | Kaynak |
|---|---|---|
| Ülke toplam Ar-Ge harcaması (2024) | 651,8 milyar TL ≈ 19,9 milyar USD; GSYH'nin %1,46'sı | TÜİK |
| Özel sektör payı | 422 milyar TL (%64,8) | TÜİK |
| Merkezi bütçeden Ar-Ge'ye ayrılan (2024) | 178,6 milyar TL | TÜİK |
| TÜBİTAK'ın 2025'te desteklediği proje | 10.539 proje, 14,5 milyar TL | Cumhurbaşkanlığı açıklaması |
| Yalnızca sağlık alanında 23 yılda | 14.344 proje, 82 milyar TL | Bakan açıklaması, Haziran 2026 |
| Dolaylı Ar-Ge teşvikinin özel sektör harcaması içindeki payı | %25,1 (2015'te %14,8) | TÜİK |
| Genç girişimci programına tek çağrıda başvuru | 2.031 başvuru, 101 seçim (%5) | TÜBİTAK BiGG 2025-1 |
Okuma: Her yıl on binlerce proje kamu desteğiyle tamamlanıyor ve "başarıyla kapanıyor". Kapanan projenin ürün olup olmadığını izleyen bir kamu mekanizması 2020'lerin başında kuruldu; ancak toplu ticarileşme oranı kamuya açıklanmıyor. Bu sessizlik bizim için bir veri noktasıdır: oran iyi olsaydı açıklanırdı.
Dipte duran yükü şöyle tanımlıyoruz: son beş yılda kamu desteğiyle tamamlanmış, patent ya da faydalı model başvurusu olan, teknoloji hazırlık seviyesi 4–7 arasında (laboratuvar doğrulamasından prototipe) kalmış, yatırım almamış projeler. Kesin sayısı yok; kaba tahminimiz beş haneli. Bunların yüzde birini ürüne çevirmek, Türkiye'nin bir yıllık girişim sermayesi hacminden büyük bir portföy demektir.
III. YÜKÜN DEĞERİ
Kurtarma ekibinin ikinci sorusu: yük büyük ama içinde ne kadar değer var?
Düşük değerli yük (çoğunluk): - Özel sektör Ar-Ge harcamasının %89'u 250'den fazla çalışanı olan büyük şirketlerde yapılıyor. Bu projeler mevcut ürünün iyileştirmesi; bağımsız şirket olmaya uygun değil, zaten sahibi var. - Teknopark girişimlerinin önemli kısmı teşvik amaçlı kurulmuş yazılım-hizmet şirketleri; ölçeklenebilir IP taşımıyor. - Üniversite patentlerinin çoğu akademik teşvik için alınmış; sanayi karşılığı zayıf.
Değerli yük (azınlık, hedefimiz): - Savunma sanayi çıkışlı sivil uygulamalar. Ankara, ülke Ar-Ge harcamasının %27,8'ini yapıyor ve ağırlığı savunma-havacılık. Otonom sistem, sensör füzyonu, görüntü işleme, robotik: sivil pazara hiç taşınmamış, olgun teknoloji. - Sağlık teknolojileri. 23 yılda 14 binden fazla proje, 82 milyar TL; ülke kendi ilaç ve tıbbi cihaz üretimini hızla yerlileştiriyor; iç pazar ve Körfez talebi hazır. - Üretim ve malzeme teknolojileri. İmalat Ar-Ge'sinin %47'si yüksek, %40'ı orta-yüksek teknolojide; otomotiv, beyaz eşya ve makine tedarik zincirinin içinden çıkan, fiziksel yapay zekâya en yakın projeler. - Tarım ve enerji otomasyonu. Düşük rekabet, yüksek kamu önceliği, Türk dünyası ve Körfez'e doğrudan aktarılabilir.
Yapay zekâ etkisi (2023 sonrası): Büyük dil modellerinin yaygınlaşmasıyla üç şey aynı anda oldu. Proje başvurularında yapay zekâ bileşeni standart hale geldi; yazılım tarafında prototip maliyeti çöktü, yani yer altı rezervinin yazılım kısmı kendiliğinden yer üstüne çıkıyor; ve gerçek darboğaz donanım, sertifikasyon, saha doğrulaması ve satışa kaydı. Bizim operatör katmanımız tam bu darboğaza yerleşiyor. Yazılım artık ucuz; fiziksel ürün hâlâ pahalı ve yavaş. Hazine, fiziksel tarafta.
Değer tahmini: Değerli yükte, incelenen her 100 projeden 8–12'sinin ürüne çevrilebilir, 2–3'ünün ihracata çıkabilir olduğunu varsayıyoruz. Bu, klasik erken aşama girişim sermayesinin başarı oranından daha iyi; çünkü yük ham fikir değil, kamu parasıyla doğrulanmış prototip.
IV. DALIŞ ZORLUĞU: NEDEN KİMSE ÇIKARMAMIŞ
Batık otuz yıldır haritada; yabancı sermaye neden dalmadı?
1. Dağınıklık. Yük 114 bölgeye, 148 üniversiteye, 1.363 Ar-Ge merkezine dağılmış. Merkezi bir vitrin yok. Yabancı fon bunu göremez; görebilmek için içeride olmak, Türkçe konuşmak, dosyaları okumak gerekir. Bu bizim yerel dalgıcımız.
2. Sahiplik karmaşası. Kamu destekli projede IP bazen üniversitede, bazen firmada, bazen araştırmacıda. Temizlemek sabır ve hukuk ister. Finansal yatırımcı bunu yapmaz; bizim ilk 90 günümüz bunu yapmak için var.
3. Kurucu boşluğu. Projenin sahibi genellikle araştırmacı; ürün kurucusu değil. "Hoca var, usta yok." Program Direktörü modeli doğrudan bu boşluğa cevap: projeyi alır, kurucuyu yanına koyar ya da yerine geçer.
4. Kamu doğrulaması ile pazar doğrulaması arasındaki uçurum. Projeler "başarıyla tamamlandı" raporuyla kapanıyor; ama hiçbir müşteriye satılmamış. PoC yok, pilot yok, fiyat yok. Türkiye'deki yatırımcı "ürünü yok" der, geçer. Biz ise bu boşluğu sermaye değil operasyon sorunu olarak görüyoruz: 6–9 aylık bir pilot programıyla kapanabilir.
5. Ölçek ve çıkış şüphesi. Tohumdan A turuna geçiş Türkiye'de yapısal olarak zayıf; 2025'te medyan tur 600 bin dolar; 2024'te 2,6 milyar dolar olan toplam hacim, tek bir mega işlemin yokluğuyla 2025'te 1,4 milyara düştü (KPMG): pazar birkaç işleme bağımlı. Kurumsal girişim sermayesi sayısı 92'de sabit kaldı, yeni fon kurulmadı. Yabancı yatırımcı "büyütemem, satamam" diye düşünür. Cevap, üç pazar mimarisi: Türkiye'de doğrulanan ürünün çıkışı Türkiye'de değil.
6. Makro. Kur, enflasyon, siyasi başlık riski. Gerçek; ama bizim modelde giriş maliyeti TL bazında ve düşük, çıkış dolar bazında ve dışarıda. Kur riski giriş tarafında lehimize çalışır.
Özet: kimse çıkarmamış, çünkü çıkarmak sermaye değil operasyon işi. Finansal yatırımcının kası bu değil.
V. ŞANSIN BÜYÜKLÜĞÜ
Üç sayı:
20 milyar dolar / 0,6–1,4 milyar dolar. Yılda araştırmaya giren para ile ürüne giden para arasındaki açık, sayım yöntemine göre 14 ila 30 kat. İki saygın kaynağın aynı yıl için birbirinin iki katı rakam vermesi, pazarın ne kadar ince olduğunun kanıtı: birkaç işlem toplamı belirliyor. Bu açık, her yıl yeniden dolan bir ambardır; batıktan farklı olarak tükenmez.
%17. Patentli teknoloji girişimlerinin yatırım alma oranı. Tersinden okuyun: her beş patentli girişimden dördü hiç sermaye görmemiş. Fiyatlama yok, rekabet yok, giriş noktası ürünleştirme maliyeti.
%25. Özel sektör Ar-Ge harcamasının dörtte biri dolaylı kamu teşvikiyle finanse ediliyor; 2015'te bu oran %15'ti ve yükseliyor. Devlet, bizim gireceğimiz her projenin maliyet tabanının bir kısmını zaten ödemiş oluyor ve ödemeye devam edecek.
Yanına iki yapısal rüzgâr: - Ar-Ge teşviki alan şirketler, teşviklerinin %3'ünü girişim sermayesi fonlarına yatırmak zorunda; bu, yerli LP tabanı için kanunla yaratılmış, her yıl büyüyen bir sermaye akışı. - Devlet, girişim sermayesi fonlarına kamu katkısını performans ve kaldıraç kriteriyle çağrı bazlı dağıtmaya başladı; yabancı çapa yatırımcıyla gelen fon bu kriterlerde öne geçer.
V-A. İLK YARDIM GEMİSİ: KAMUNUN SON KARARLARI
Batığa ilk gemi kamudan geldi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın yayımladığı Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı, dört eksen ve on altı eylemle, bizim "dipte duran yük" dediğimiz şeyin tam üstüne demirliyor. Planın kendi sayılarıyla:
| Gemi | Yükü | Bizim için anlamı |
|---|---|---|
| 1 GW veri merkezi kurulu gücü; yılda 10 milyon GPU-saat erişim | Hesaplama altyapısını devlet kuruyor | Portföy şirketi GPU satın almaz, kiralar; sermaye ürüne gider |
| 10 milyar $ özel sektör yatırımı mobilize etme hedefi; tek pencere yatırımcı arayüzü, yol haritası en çok 30 iş günü | Yabancı sermayeye açık kapı, takvimli | Çapa yatırımcının giriş süresi belli; "Türkiye'de ne kadar sürer" sorusunun cevabı yazılı |
| Finansman Merdiveni: Araştırma Fonu (tohum, atılım, otomatik GPU kredisi) + Büyüme Fonu (Seri A/B, kamu-özel eş-yatırım penceresi) | Kamu, fon düzeyinde eş-yatırımcı oluyor | Blue Valley Fund'ın her dolarının yanına kamu doları; tematik mandat kapısı resmen açık |
| Fiziksel Yapay Zekâ ve Robotik Programı: savunma sanayi, otomotiv ve makine imalatı kapasitesinin otonom sistem ve robotiğe aktarımı | En değerli yükün olduğu yere dalış izni | Birinci çapa noktamız (Ankara, Kocaeli–Bursa) planın öncelikli alanı |
| 10.000 ileri düzey uzman, 100.000 uygulama profesyoneli | İnsan kaynağı hedefi, "kim, nereden" sorusu açık | Program Direktörü modeli bu hedefin özel sektördeki karşılığı |
| İhracat takvimi: 2027 sonuna kadar ilk lisanslama; 2028 sonuna kadar 10 anlaşma, 3 pazar, 25 yurt dışı konuşlandırma | Çıkış için kamu takvimi | Üç pazar mimarimizin takvimiyle örtüşüyor; 24. ay kilometre taşımız planın 2027 hedefine denk |
| Büyüme Bölgeleri, Mükemmeliyet Merkezleri, en az 5 sektörde düzenleyici deney alanı, DMO Tekno Katalog | Pilot, sertifikasyon ve kamu alıcısı | "Ürünü burada ispatla" cümlesinin altyapısı |
Planın kendi dönemlemesi de bizimkiyle aynı: 2026–2027 altyapı ve pilot, 2028–2030 ölçekleme ve ticarileşme.
Dürüst okuma: Gemi geldi ama dalgıç getirmedi. Planın on altı eyleminin neredeyse tamamı girdi tanımlıyor: GW, GPU-saat, fon, kampüs, uzman sayısı. Çıktı tarafı ince: 2028'e kadar on lisanslama, 2030'a kadar beş robotik ihracatı. Yani kamu, "kaynak koyarsak ürün kendiliğinden çıkar" varsayımıyla geliyor; oysa son on beş yılın dersi bu varsayımın tutmadığı. Bu, planın zaafı değil, bizim yerimiz: gemi yükü taşır, dalışı biz yaparız.
VI. ÇAPA NOKTALARI: NEREYE DEMİR ATIYORUZ
| Çapa | Yük | Coğrafya | Neden burası |
|---|---|---|---|
| 1. Fiziksel yapay zekâ ve robotik | Savunma çıkışlı otonom sistemler, sensör, görüntü işleme; imalat tedarik zinciri robotiği | Ankara, Kocaeli–Bursa sanayi koridoru | En değerli yük, en az rakip, Doğu üretim kapasitesiyle en doğrudan eşleşme, Batı ve Körfez talebi açık |
| 2. Sağlık teknolojileri | Tıbbi cihaz, tanı, hastane otomasyonu | İstanbul, Ankara üniversite hastaneleri | 23 yıllık kamu yatırımı, büyük iç pazar, yerlileştirme baskısı, Körfez sağlık programları |
| 3. Tarım ve enerji otomasyonu | Sensör, drone, tahmin, şebeke optimizasyonu | Konya, Ege, Güneydoğu | Düşük rekabet, yüksek kamu önceliği, Türk dünyası ve Kuzey Afrika'ya doğrudan taşınabilir |
Her çapada ilk adım aynı: 90 günlük süzme turu, 100 dosya, 10 kısa liste, 3 program. Her programın başında bir Program Direktörü, her programın sonunda bir "kes / devam" kapısı.
VII. HAZİNENİN DEĞERİ VE BEKLENTİ
Sermayenin geri dönüş süresi: emsaller ve hedef
Ölçek: 100 ay = tam genişlik. Emsaller PitchBook, McKinsey, GSSN; Batık Hazine satırları hedeftir, taahhüt değil. Gerekçe: klasik VC'nin 56 ayı Ar-Ge ve ürün-pazar arayışıyla geçer; batıkta bu iş kamu parasıyla zaten yapılmış.
Buraya kadar batığın yerini, yükünü ve dalış zorluğunu anlattık. Yatırımcının son sorusu ikidir: yük ne eder, ne zaman ve kaç katıyla çıkar?
Yükün tahmini değeri
Üç katmanda hesaplıyoruz. Rakamlar gösterge; yöntem açık, her satır doğrulama listesinde.
| Katman | Ne ölçüyor | Hesap | Gösterge değer |
|---|---|---|---|
| Batık maliyet | Dipte duran yüke bugüne kadar harcanmış kamu ve özel parası | Yılda ~10.000 kamu destekli proje × proje başına ~1,4 milyon TL (2025 ortalaması) × 5 yıl + özel sektör Ar-Ge'sinin ticarileşmeyen kısmı | [3–6 milyar $] |
| Kurtarılabilir yük | Değerli yük: TRL 4–7, patentli, yatırım almamış, üç dikeyde | Dipte duran yükün [%8–12]'si ürüne çevrilebilir; ürünleştirme maliyeti proje başına [0,5–2 milyon $] | [300–600 milyon $] ürünleştirme sermayesi ile [800–1.500] proje |
| Ürün değeri | Kurtarılan yükün ürün şirketi çarpanıyla değeri | Fiziksel yapay zekâ ve sağlık teknolojisi ürün şirketlerinde emsal gelir çarpanları; üç pazar | [5–12 milyar $] 5. yıl portföy değeri |
Okuma: Devlet yüke 3–6 milyar dolar harcamış; yarım milyar dolarlık dalış sermayesiyle bunun 5–12 milyar dolarlık ürüne dönmesi mümkün. Oran, klasik girişim sermayesinin ulaşamadığı yerden geliyor: yük zaten ödenmiş. Biz araştırmayı değil, dalışı finanse ediyoruz.
Süre ve çarpan: emsallerle yan yana
| Klasik VC | Klasik PE (buyout) | Venture studio (küresel emsal) | Batık Hazine (hedef) | |
|---|---|---|---|---|
| Giriş noktası | Fikir / erken ürün, piyasa değerlemesi | Olgun şirket, EBITDA çarpanı | Sıfırdan kurulum, stüdyo ortak kurucu | Hazır prototip, ürünleştirme maliyeti |
| Seri A'ya ulaşma | ~56 ay | — | ~25 ay | 9 ay: PoC ve pilot |
| İlk gelir / ilk ihracat | 3–5 yıl | giriş günü | ~2–3 yıl | 18 ay |
| Sermayenin geri dönüşü (DPI 1,0x) | 7–10 yıl | 5–7 yıl | ~5 yıl (satın alma) | 36 ay hedef: her 1 $ en az 1 $ olarak geri |
| Ortalama elde tutma | 7–10 yıl | 6,0–6,6 yıl, tarihî zirve | ~5 yıl | 3–5 yıl tam çıkış |
| IRR emsali | ~21% | orta onlu yüzdeler, düşüyor | ~53% | IRR değil DPI konuşuruz: 36 ayda 1,0x, 5. yılda [3x+] |
| Neden | — | — | Stüdyo 2–3 yıllık kuruluş riskini üstlenir | Kamu 2–5 yıllık Ar-Ge riskini zaten üstlenmiş; biz kalan 9–36 ayı alıyoruz |
Klasik VC'nin 56 ayı Ar-Ge ve ürün-pazar arayışıyla geçer. Venture studio bunu 25 aya indirir; çünkü kuruluş riskini kendi üstlenir. Batık Hazine'de o 25 ayın da büyük kısmı geride kalmış: prototip var, patent var, kamu doğrulaması var. Kalan iş PoC, pilot, sertifikasyon ve satış; bu 9–36 aylık bir iştir, 5–7 yıllık değil.
Dürüst not: 36 ayda 1,0x DPI, küresel stüdyo emsallerinin bile üstünde bir iddia; emsaller süreyi yarıya indiriyor, sıfıra değil. Bu hedefi taşıyan üç mekanizma var: lisans gelirinin erken başlaması (ürün değil, IP satılır), üç pazarlı çıkış (tek alıcı beklenmez), ikincil satış (Asya kolları erken listelenir). İlk 18 ayın kanıtı bu iddiayı ya taşır ya düşürür; yatırımcıya "hedef" olarak, "taahhüt" olarak değil sunulur.
İştah: pastadan pay alamayanlar
| Gösterge | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Kapalı uçlu özel sermaye fonlarının bekleyen taahhüdü (kuru barut), 2025 ortası | 4,63 trilyon $ | PitchBook |
| Yalnızca buyout kuru barutu | 1,3 trilyon $ | Küresel PE raporu, 2026 |
| Dört yıldan uzun bekleyen (yaşlanan) kuru barut payı | %24 | Küresel PE raporu, 2025 |
| Dört yıldan uzun elde tutulan buyout şirketi | 16.000+ şirket, envanterin %52'si; tarihî zirve | 2025 verisi |
| ABD PE portföyünün erime süresi mevcut çıkış hızıyla | 8,5–9 yıl | PitchBook, 2025 |
| Türkiye'ye yılda giren girişim sermayesi | 0,6–1,4 milyar $ | StartupCentrum, KPMG |
| Oran | Türkiye'ye giren yıllık para, bekleyen küresel kuru barutun binde birinden az | hesap |
Okuma: Dünyada para kıt değil, hızlı dönen, rakipsiz, ucuz girişli akış kıt. 4,6 trilyon dolar bekliyor; yarısından fazlası dört yılı aşmış şirketlerde kilitli; yöneticiler "12 yeni 5'tir" diye yazıyor, yani aynı getiri için iki kat hız gerekiyor. Bu para, 36 ayda geri dönen, kamu parasıyla yarı ödenmiş, üç pazarlı bir akışa henüz ulaşamadı; çünkü akış Türkçe, dağınık ve operatör istiyor.
Batığın değeri, yükün kendisi kadar, o yüke ulaşamayan sermayenin iştahıyla ölçülür. Pastadan pay alamayanların toplamı, pastayı paylaşanların tümünden büyük. Çapayı oraya atıyoruz.
Dalgıca son söz
Bu batık gizli değil; devlet haritasını çizmiş, yükü saymış, dalışa yarı yarıya ortak olmaya hazır. Otuz yıldır kimsenin çıkarmamasının tek sebebi, çıkarmanın para değil usta işi olması.
Biz parayı getirmiyoruz; para zaten orada. Biz ustayı getiriyoruz.
Kaynaklar
- T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Millî Teknoloji ve Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü: Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026)
- T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı: TGB İstatistikleri (Ağustos 2024, Eylül 2025); 2025 Yılı Faaliyet Raporu; Bakan açıklamaları (Nisan 2026, Haziran 2026)
- TÜİK: 2024 Araştırma-Geliştirme Faaliyetleri Araştırması (Ekim 2025); Merkezi Yönetim Bütçesinden Ar-Ge Harcamaları 2025 Bülteni
- TÜBİTAK: 2025 yılı değerlendirmesi; BiGG 2025-1 çağrı sonuçları; TEYDEB ticarileşme izleme süreci
- TÜRKPATENT: 2024 yılı başvuru istatistikleri; Üniversitelerin Patent ve Faydalı Model Performansı Raporu
- Patent Effect: Türkiye'nin Patent Raporu 2024
- StartupCentrum: 2025 Türkiye Startup Ekosistemi Yatırım Raporu; KPMG Türkiye & 212: Türkiye Startup Yatırımları 2025; Startups.Watch & 212: 2025 Çeyrek Raporları
- Invest in Türkiye: The State of Turkish Startup Ecosystem 2025
- PitchBook: Global Private Market Funds' Dry Powder Dashboard (2025–2026); Quantitative Perspectives; US PE Breakdown 2025
- Küresel PE Raporu 2025 ve 2026 (büyük danışmanlık firması yıllık raporu); McKinsey Global Private Markets Report 2026
- Global Startup Studio Network (GSSN) Startup Studio Data Report 2022; Big Startup Studios Research 2023–2024
- Private Equity Info: Holding Period Study 2025–2026; S&P Global Market Intelligence / Preqin
Rakamlar raporlama tarihlerine göre değişebilir. Bu belgedeki her sayı, "Due Diligence — Kaynak Doğrulama Listesi" belgesinde bir satıra bağlıdır; doğrulanmamış hiçbir rakam yatırımcı önüne çıkmaz.
Kaynak Doğrulama
Yatırım öncesi due diligence: dosyadaki her sayının kaynağı, sınıfı, doğrulama adımı ve durumu.
A — Birincil: Resmî kurum yayını, şirketin kendi açıklaması, mevzuat metni. Doğrulama: orijinal belgenin temini.
B — İkincil güvenilir: Ulusal ajans/gazete haberi, büyük danışmanlık raporu; birincil kaynağa dayanıyor. Doğrulama: birincil kaynağa geri izleme.
C — İkincil zayıf: Blog, danışmanlık firması notu, agregatör. Doğrulama: bağımsız ikinci kaynakla teyit; teyit edilemezse belgeden çıkar.
D — Kendi varsayımımız: Kaynağı yok; saha verisiyle değiştirilecek.
1. Ar-Ge ve Teknopark Rezervi ("Batık Hazine" §I–II)
113 TGB, 47 il (Eylül 2025)
10.888 firma, 485 yabancı ortaklı, 2.957 kuluçka, 2.078 akademisyen ortaklı (Ağustos 2024)
1.363 aktif Ar-Ge merkezi, 58 il, 2025'te 80 yeni belge
Ar-Ge insan kaynağı ~310.000; Ar-Ge harcaması 19,9 milyar USD
2024 Ar-Ge harcaması 651,8 milyar TL; %1,46 GSYH; özel sektör 422 milyar TL (%64,8); dolaylı teşvik payı %25,1; %89,4'ü 250+ çalışanlı firmalarda; İstanbul %33,4 / Ankara %27,8 / Kocaeli %9,4
Merkezi bütçeden Ar-Ge 178,6 milyar TL (2024)
İmalat Ar-Ge'sinin %46,9'u yüksek, %40,2'si orta-yüksek teknolojide
TÜBİTAK 2025: 10.539 proje, 14,5 milyar TL
Sağlıkta 23 yılda 14.344 proje, 82 milyar TL; 900+ teknoloji girişimi
BiGG 2025-1: 2.031 başvuru, 101 seçim, %3 hisse için 900 bin TL
TEYDEB ticarileşme izleme süreci var; toplu oran kamuya açık değil
Ar-Ge merkezlerinde 34.239 proje, 58.663 personel
2. Patent ve Fikri Mülkiyet ("Batık Hazine" §I, §III)
2024 yerli patent başvurusu 10.186; faydalı model 3.065; 2002'de 414
Üniversiteler 1.640 başvuru, 148 üniversite (2024)
Patentli teknoloji girişimi 1.347; 3.065 başvuru; %17'si (227) yatırım almış
Tescil süresi 2023'te 36 ay → 2025'te 25 ay
3. Girişim Sermayesi Pazarı ("Batık Hazine" §IV–V)
2025: 359 tur, 622 milyon USD; medyan 600 bin USD
2025: 360 işlem, 1,4 milyar USD (2024: 331 işlem, 2,6 milyar USD)
2025 ilk 9 ay: 240 tur, 475 milyon USD; sağlık/biyotek, oyun, fintek, üretim teknolojileri işlem sayısında önde
Tohum → A turu geçişi yapısal olarak zayıf; CVC sayısı 92'de sabit, yeni CVC yok
Ar-Ge teşviki alan şirketler teşviklerinin %3'ünü GSYF'ye yatırmak zorunda (2021 reformu)
2025 Q1: 53 tur / 77,6 milyon USD (StartupCentrum); 49 tur / 58 milyon USD (Startups.Watch); 59 işlem / 70,2 milyon USD (KPMG)
4. Fon Yapısı, Mevzuat ve Emsaller (Platform Çerçevesi, Bosphorus Hub Notu, önceki araştırma turu)
Mediterra Fon I 164 milyon EUR (2013), LP'ler: AlpInvest, DEG, EBRD, FMO, IFC, iVCi, Siguler Guff + Türk aileler; Fon II 166 milyon EUR; 16 yatırım, 8 çıkış
İstanbul Portföy Mediterra 3 GSYF: yurt dışı ana fona yatırım yapan yerli GSYF; net %12+ EUR hedef
Actera 3,3 milyar USD+; Turkven Guernsey merkezli
Earlybird Digital East: Peak Games'te ~%30, Zynga satışından ~520 milyon USD; UiPath tohum yatırımı 150 milyon USD fonun 2,3 milyar USD iade etmesini sağladı; Bek Ventures 250 milyon USD
GSYF kazançları kurumlar vergisinden istisna (KVK 5/1-d); 2 yıl tutulan paylarda stopaj sıfır; VUK 325/A GSYF indirimi
MLI sonrası Türkiye–Hollanda anlaşmasında temettü vergilendirme riski
28 Kasım 2025 "Girişim Sermayesi Fonlarına Katılım Yönetmeliği": Bakanlık bütçesinden fonlara çağrı bazlı katkı; kriterler yönetici tecrübesi, gerçekleşmiş getiri, kaldıraç
Türkiye Kalkınma Fonu: 9 VC/PE fonuna 31 milyon USD taahhüt; fonların toplam büyüklüğü 641 milyon USD
26+ GSYF yetkilendirmesi (2025 Q1); GSYF sayısı artışta
5. Küresel Yatırımcı Profili (İcra Komitesi Notu, Bosphorus Hub Notu)
Aday firmanın adı gizlilik gereği bu listede yazılmaz. Profil, birden fazla küresel varlık yöneticisine uyacak biçimde tariflidir; doğrulama aday(lar)ın kendi kamuya açık web siteleri, basın bültenleri ve düzenleyici dosyaları üzerinden kurucu ekip tarafından yapılır.
Dört kıtada ofis; Batı Avrupa ve Asya'da (Hong Kong, Şanghay, Mumbai, Singapur, Tokyo hattı) yerleşik varlık; Türkiye'de ofis yok
Körfez'de yeni güçlendirilmiş varlık; üç görev: bölgesel yatırımcı ilişkileri, portföyü bölgeye taşıma, koşullar uygunlaştıkça doğrudan yatırım
Yüz milyarlarca dolar yönetilen varlık; çok varlık sınıflı; etki yatırımı, erken aşama, büyüme/teknoloji ve özel sermaye kolları ayrı icra kapasitesiyle
Fon mimarisi itibarı: çok katmanlı fon yapıları kurma ve dört kıtada yönetme geçmişi
6. Kendi Varsayımlarımız (D sınıfı — saha verisiyle değiştirilecek)
Dipte duran yük "beş haneli" (TRL 4–7, patentli, yatırım almamış, kamu destekli tamamlanmış proje)
Değerli yükte 100 projeden 8–12 ürüne, 2–3 ihracata
Ar-Ge'ye giren para ile ürüne giden para arasında "14–30 kat" açık (iki kaynak aralık olarak birlikte kullanılıyor)
Yazılım prototip maliyetinin 2023 sonrası "çökmesi"; darboğazın donanım/sertifikasyon/sahaya kayması
Etki göstergeleri (24 ay / 5 yıl hedefleri)
Fon büyüklükleri, biletler, getiri hedefleri (köşeli parantezli tüm rakamlar)
7. Üç Ülke Karşılaştırması ve Yerel Oyuncular (Kuruluş Hikâyesi ek bölümleri)
Çin Ar-Ge 2024: 3,61 trilyon yuan (~496 milyar $), %2,68 GSYH; 2025: 3,93 trilyon yuan (~550 milyar $), %2,8
Çin Ar-Ge personeli 7,57 milyon TZE; ilk 100 inovasyon kümesinin 24'ü
Çin VC 2024: 40,2 milyar $, %36,7 düşüş; 2025 H1 yabancı katılımlı 112 işlem, 2,1 milyar $; fon toplama önceki yılın dörtte birinin altında
Çin'e doğrudan yabancı yatırım 2024: 4,5 milyar $, 1991'den beri en düşük
Hindistan Ar-Ge GSYH'nin ~%0,65'i
Hindistan girişim yatırımı 2025: ~10,5 milyar $ (takvim yılı), 1.518 tur (%39 düşüş); FY26: 11,7 milyar $, 1.632 tur; tohum 1,1 milyar $ (%30 düşüş)
Hindistan VC'leri için en büyük icra riski sermaye değil yetenek kıtlığı (%74 iyileşme bekliyor)
Hindistan IPO'larını yerli sermayenin taşıması (çıkış dayanıklılığı)
DCP: 2015'te 30 milyon € ilk teknoloji transfer fonu, AB IPA, EIF ana yatırımcı, teknopark ve üniversite LP'leri; bugün derin teknoloji VC
Inventram: Koç + Mitsui ortaklığı, 2010, ilk patent lisanslaması 2013
ACT Venture Partners: AB IPA eş-finansmanlı fon; Eatron'a LG Technology Ventures liderliğinde, TKF katılımlı tur
TTGV: 2000'de Turkven ve İş Girişim'e ilk yerli LP; iVCi çapa; Mediterra II, Taxim I, Digital East II LP'si; Teknoloji Yatırım A.Ş. iştiraki
TVF Türkiye Teknoloji Fonu; TKF Teknoloji ve İnovasyon Fonu (26 yatırım, Ocak 2026 Mindsite Seri A)
8. Kamunun Son Kararları — İlk Yardım Gemisi (Batık Hazine §V-A)
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı: 4 eksen, 16 eylem; 1 trilyon TL'yi aşan ekonomik değer hedefi
Hedefler: 1 GW veri merkezi kurulu gücü; 10 milyar $ özel sektör yatırımı; 10.000 ileri düzey uzman + 100.000 uygulama profesyoneli; yılda 10 milyon GPU-saat erişim; en az 5 sektörde düzenleyici deney alanı
Finansman Merdiveni: Ulusal Yapay Zekâ Araştırma Fonu (tohum ve atılım; otomatik HPC/GPU kredi paketi) + Yapay Zekâ Büyüme Fonu (Seri A/B, kamu-özel eş-yatırım, yapay zekâ girişimlerine özel yatırım penceresi)
Fiziksel Yapay Zekâ ve Robotik Programı: savunma sanayi deneyimi, otomotiv ve makine imalatı kapasitesinin otonom sistem, robotik, akıllı üretim alanına aktarımı; yerli üretim kapasitesi
Yatırım çekimi: tek pencere yatırımcı arayüzü; ön uygunluk ve yatırım yol haritası en çok 30 iş gününde; Yapay Zekâ Büyüme Bölgeleri (enerji ve altyapısı hazır kampüsler); Mükemmeliyet Merkezleri (hızlı prototipleme)
İhracat takvimi: 12 ayda teşvik ve ihracat çerçevesi; 2027 sonuna kadar ilk lisanslama/ihracat anlaşmaları; 2028 sonuna kadar en az 10 lisanslama/ortak geliştirme anlaşması, 3 öncelikli pazar, yurt dışında 25 kurumsal konuşlandırma
Kamu tedarikinde yapay zekâ kriterleri; dijital rozet almış çözümlerin DMO Tekno Katalog'a alınması
Dönemleme: 2026–2027 altyapı, pilot ve yatırım süreçleri; 2028–2030 pilotların ölçeklenmesi, sektörel modellerin ticarileşmesi, yatırım hedeflerinin tamamlanması
9. Hazinenin Değeri, Süre–Çarpan Emsalleri ve İştah (Batık Hazine §VII)
Kapalı uçlu özel sermaye fonlarının kuru barutu 2025 Q2 sonunda 4,63 trilyon $; artışın %97'si PE
Buyout kuru barutu 1,3 trilyon $; "12 yeni 5'tir" (aynı getiri için iki kat EBITDA büyümesi)
Yaşlanan kuru barut (4+ yıl) payı %24 (2022'de %20)
16.000+ şirket 4 yıldan uzun elde tutuluyor; envanterin %52'si, tarihî zirve
ABD PE-destekli şirketlerde medyan elde tutma 6,0 yıl (2023 zirvesi 7 yıl; pandemi öncesi 5,2); ortalama 6,6 yıl (McKinsey 2026); ABD portföyünün erime süresi 8,5–9 yıl
Venture studio emsalleri: Seri A'ya 25,2 ay (klasik 56 ay); %72 Seri A'ya geçiş (klasik %42); ortalama IRR %53 (klasik %21,3); satın alma ~5 yıl, %33 daha hızlı
Klasik VC elde tutma 7–10 yıl; DPI nakit gerçeği, IRR hız, TVPI kâğıt
Batık maliyet [3–6 milyar $]; kurtarılabilir yük [300–600 milyon $] ürünleştirme sermayesi; 5. yıl ürün değeri [5–12 milyar $]
9 / 18 / 36 ay hedefleri; 36 ayda DPI 1,0x; 5. yılda [3x+]
Türkiye'ye giren yıllık girişim sermayesi, bekleyen küresel kuru barutun binde birinden az (1,4 / 4.630 ≈ %0,03)
Doğrulama takvimi
| Aşama | Kapsam | Sorumlu | Süre |
|---|---|---|---|
| 1 | A sınıfı kaynakların orijinal belgelerinin temini (TÜİK, TÜRKPATENT, Bakanlık, Resmî Gazete) | Analist | 2 hafta |
| 2 | B/C sınıfı aktarımların birincil kaynağa geri izlenmesi; izlenemeyenlerin düşürülmesi | Analist | 2 hafta |
| 3 | Mevzuat ve vergi maddelerinin (4.5–4.7, 3.5) YMM ve hukuk danışmanıyla teyidi | Danışman | 3 hafta |
| 4 | Emsal fonlarla doğrudan görüşme (4.1, 4.2) | Kurucu ekip | 4 hafta |
| 5 | D sınıfı varsayımların süzme turuyla veriye dönüştürülmesi | Program Direktörleri | 90 gün |
Kural: Doğrulanmamış hiçbir rakam yatırımcı önüne çıkmaz. Belgelerdeki her sayı bu listede bir satıra, her satır bir duruma bağlıdır.